مصاحبه با قائم‌‌مقام مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی در خصوص راهبردهای نوین مدیران منابع انسانی در روزنامه صمت
یکشنبه,14 بهمن, 1397
فضای کسب‌وکار از چند دهه گذشته با ویژگی‌هایی همچون تغییر و تحولات پرشتاب، رقابت شدید و نفسگیر، پیچیدگی روز‌افزون و سطح بالایی از بی‌اطمینانی و قطعیت روبه‌رو بوده و این موضوع هزینه بنگاه‌ها را به دلایل مختلف از جمله ضرورت دستیابی به فناوری‌های جدید، حرکت در مرزهای دانش و بهره‌گیری از نیروی انسانی کمیاب و گران افزایش داده است.
 
 

احمد بذلی، قائم‌‌مقام مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی به صمت گفت: شرایط امروز کسب‌وکار از ابعاد مختلف قابل توصیف و تحلیل است. به عنوان مثال، از بعد فناوری شاهد پدیده‌های نوظهوری همچون هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، کلان‌داده، واقعیت مجازی، زنجیره تامین دیجیتال، رباتیک و فناوری‌های زیستی و اطلاعاتی هستیم و سازمان‌ها خود را برای رویارویی با «جامعه ۵» آماده می‌کنند. از بعد استراتژی و ساختار سازمان‌ها و بنگاه‌ها با چالش‌های مهمی همچون کاهش تمرکز، کاهش سلسه‌مراتب سازمانی، گسترش ساختارهای پروژه‌ای و شبکه‌ای، افزایش برون‌سپاری و مفاهیمی همچون «نوآوری باز» روبه‌رو هستند. از بعد فرهنگی و اجتماعی نیز سازمان‌ها با چالش‌های جدیدی همچون تنوع فرهنگی، نیروهای چند‌فرهنگی، توازن کار و زندگی، فشارهای زیست‌محیطی، کاهش تعهد سازمانی، تغییر سلیقه و انتظارات مشتریان و کارکنان، تغییر ماهیت و ترکیب نیروی کار، رو‌به‌رو هستند.

قائم‌‌مقام مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی با بیان اینکه از بعد اقتصادی، موضوع‌‌هایی همچون فرارسیدن عصر دانش، گسترش شرکت‌های دانش‌بنیان و شکل‌گیری کسب‌وکارهای نوآورانه، جهانی شدن، جذب و حفظ دانشگران، چالش رقابت در بازار، بیکاری، کاهش توان مالی بنگاه‌ها و کاهش قدرت خرید کارکنان سازمان‌ها را ناگزیر از تغییر و تحولات و بازنگری در استراتژی‌های خود کرده است، توضیح داد: شرایط دشوار کسب‌وکار در کشور ما نتیجه تحریم نیست‌‌ بلکه این شرایط نتیجه تغییر محیط کسب‌وکار، نتیجه پیچیدگی محیط و ماحصل ویژگی‌های عصر جدید است که به آنها اشاره شد. بر این اساس، حتی با حل مسئله برجام و توافق کامل هم بنگاه‌های ما همچنان در شرایط دشوار و فضای پیچیده کسب‌وکار قرار خواهند داشت.


افزایش شدید تغییرات کسب‌وکار

وی افزود: گزارش‌های بین‌المللی از نهادهای معتبر از سال ۲۰۱۷‌(۹۶-۹۵) حاکی از این است که در مدت ۳ سال آینده میزان تغییر و تحولات معادل ۵۰ سال گذشته خواهد بود. بنابراین، تغییرات پیش رو که بسیار هم قریب‌الوقوع هستند، چالش‌های جدیدی را برای کسب‌وکارها ایجاد خواهند کرد. بر این مبنا، بنگاه‌ها و سازمان‌های ما باید همواره خود را برای رویارویی با این شرایط آماده کنند. بر این اساس، ما درحال‌حاضر با مگادایم تغییر روبه‌رو هستیم نه پارادایم تغییر. به عبارت دیگر، تغییر تمامی ابعاد زندگی بشر را در‌بر گرفته است.

قائم‌‌مقام مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی گفت: البته اقتصاد کشور ما علاوه‌بر تاثیر‌پذیری از چالش‌های محیط کسب‌وکار بین‌المللی همچون تغییر و تحولات گسترده توسعه برق‌آسای فناوری‌ها و... با چالش‌های ویژه‌ای همچون سیاست‌های غلط اقتصادی و مدیریت نادرست منابع در برخی از دوره‌ها و تحریم‌های ناعادلانه نیز روبه‌رو بوده که موجب افزایش آسیب‌پذیری و شکنندگی آن شده است. از این رو، مدیران و رهبران کسب‌وکار در کشور ما نیازمند هوشمندی بیشتری برای مدیریت کسب‌وکار هستند. وی با اشاره به اینکه مدیران منابع انسانی بنگاه‌ها با این شرایط روزهای دشواری را تجربه می‌کنند، توضیح داد: تغییر شاخص‌های اقتصادی مانند نرخ ارز، طلا، تورم افسار‌گسیخته، کاهش قدرت خرید کارکنان، فضای روانی نامطلوب و بروز شایعه‌های خروج دانشگران، انتظارات رو به تزاید کارکنان و... موضوع‌هایی هستند که مدیران منابع انسانی باید به آنها توجه کنند و راهکارهای مناسبی برای چالش‌های به‌وجود آمده داشته باشند.


۷ پرسش از مدیران منابع انسانی

به اعتقاد بذلی، مدیران منابع انسانی در شرایط کنونی باید به چند پرسش اساسی پاسخ دهند. او این پرسش‌ها را این‌گونه مطرح کرده است:

* آیا سازمان ما توان مقابله با تغییرات را دارد و می‌تواند از طریق این تغییرات فرصت‌های جدید را خلق کند؟

* آیا فرآیندهای طراحی شده برای نظام‌های منابع انسانی در سازمان‌ها و بنگاه‌ها، توان پاسخگویی به شرایط موجود را دارند یا این نظام‌ها برای روزهای آرام طراحی شده‌اند و متناسب با شرایط جدید باید مورد بازنگری و واکاوی جدی قرار گیرند؟

* آیا نقش‌آفرینی جدید و روز‌آمدی در مدیران و متخصصان منابع انسانی برای رویارویی با شرایط جدید لازم است؟

* کارکنان افرادی داوطلب یا عاملانی آزاد هستند، چگونه می‌توان افراد داوطلب آزاد را جذب کرد به انگیزش واداشت و آنها را در سازمان حفظ کرد؟ چگونه می‌توان داوطلبان را با سازمان هویت بخشید؟

* چگونه می‌توان گردش کارکنان را در داخل و بیرون سازمان مدیریت کرد تا توانمندی مداوم و حداکثری آنها تضمین شود؟

* فناوری سبب خواهد شد اطلاعات بیشتری در دسترس قرار گیرد و افراد از راه‌های مختلف با یکدیگر مرتبط شوند، کدام فناوری‌ها می‌توانند افراد را با یکدیگر ارتباط دهند؟ چگونه باید افراد را آموزش داد تا اثر‌بخشی این فناوری‌ها حداکثر باشد؟

* مدیریت منابع انسانی باید شبکه‌ها را ایجاد کند و افراد را حول اهداف استراتژیک کسب‌وکار به یکدیگر پیوند دهد تا رقابت‌پذیری شرکت تضمین شود. چگونه می‌توان اهداف استراتژیک را به طور قانع‌کننده‌ای ابلاغ کرد؟ هنگامی که نیروی کار فقط رابطه پاره‌وقت با سازمان دارد، چگونه می‌توان تعهد آنها را نسبت به اهداف استراتژیک جلب کرد؟


راه‌هایی برای مقابله با شرایط اقتصادی

بذلی با بیان اینکه هر سازمانی برای رهایی از چالش‌های اقتصادی نسخه منحصر به فرد دارد و نسخه واحد برای همه بنگاه‌ها وجود ندارد، توضیح داد: با این حال، با توجه به تجربه‌های بین‌المللی و داخلی، چند راهبرد اساسی برای نقش‌آفرینی استراتژیک مدیران منابع انسانی در شرایط دشوار اقتصادی وجود دارد که در ادامه آنها را مرور خواهیم کرد:

* تغییر و تحول پیش‌نیاز و لازمه توسعه پایدار است و مدیران منابع انسانی باید با ایجاد و تقویت امید، باور و اعتماد به رهبری تغییر کمک کنند.

* ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز به منظور حرکت سازمان در مرزهای دانش و ارزش‌آفرین کردن منابع انسانی. برای دوام داشتن در شرایط دشوار باید خلاق بود. در این راستا، مدیران منابع انسانی باید استراتژی‌های دقیق و شفاف برای جذب، حفظ و توسعه دانشگران و نوآوران داشته باشند.

* شناسایی دقیق منابع سازمان اعم از منابع فیزیکی، سازمان و انسانی و ترکیب توانمندی‌ها و استفاده یکپارچه و هم‌افزا از منابع.

* بازنگری و بازطراحی فرآیندها و نظام‌های منابع انسانی متناسب با شرایط دشوار اقتصادی و افزایش نظام تاب‌آوری سازمان.

* ایجاد یک داشبورد مدیریتی برای تحلیل دائمی محیط درون و بیرون سازمان و استفاده از فرصت‌های محیطی و قانونی و آمادگی برای سناریوهای مختلف.

* خلق پیروزی‌های کوتاه‌مدت.

یادمان باشد که کارکنان خیلی صبور نیستند تا منتظر باشند و در بلند‌مدت آثار برنامه تحول را ببینند. از این رو، باید پیروزی‌های کوتاه‌مدت خلق کنیم تا کارکنان حلاوت همراهی با برنامه تحول را بچشند و مشارکت کنند.

* طراحی و اجرای پروژه‌های هدفمند و کاهش هزینه در نظام‌های مشارکتی.

* ترویج تفکر اقتصادی در تمامی فرآیندهای سازمان، در شرایط کنونی ادامه حیات بنگاه به درجه اقتصادی بودن آن بستگی دارد. از این رو، این موضوع باید به عنوان یک تم استراتژیک فرهنگی در دستور کار قرار گیرد و این یعنی همان نقش شریک کسب‌وکار.

مدیریت فضای فرهنگی و روانی سازمان.

شرایط دشوار و مقابله
به گفته قائم‌‌مقام مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی، شایعه‌ها، تخریب‌ها، نبود اطمینان به آینده، فضای ناامنی و تهدید از پیامدهای شرایط دشوار است. این شرایط سخت فضای روانی مخرب ایجاد می‌کند. اقدام‌های موثر در این شرایط عبارتند از:
* گروه‌های غیر‌رسمی به عنوان یک فرصت تلقی شده و با اهداف سازمان همسو شوند.
* مدیران الگو باشند و از تبعیض‌ها، بی‌عدالتی‌ها و رفتارهای غیرصادقانه جلوگیری کنند.
* توجه و تمرکز بر عوامل برانگیزاننده همچون احترام، صمیمیت، برخورد عاطفی، مشارکت و...
* اقدام‌های رفاهی و انگیزشی و بازنگری در سیاست‌های جبران خدمت در راستای حفظ قدرت خرید کارکنان
* مدیریت توقع‌‌ها و انتظارات کارکنان به جای برآوردن انتظارات
وی در پایان توضیح داد: پس اگر ما به عنوان متخصصان منابع انسانی بتوانیم سازمان، کارکنان و محیط را برای تغییر و تحول آماده کنیم و همچنین از سرمایه انسانی به عنوان مزیت رقابتی پایدار استفاده کنیم، آنگاه چالش‌های اقتصادی نه‌تنها تهدید نبوده، بلکه می‌تواند به عنوان یک فرصت تلقی شود و برنامه تحول فرصتی برای واکاوی جدی ارزش‌ها، ماموریت‌ها و فرآیندها باشد.

1 - 50 Next
خانه