موانع‌ ورود به‌ بخشهاي‌ توليدي‌ و خدماتي‌

مهين‌ اماني‌ بابادي‌

‌ ‌عواملي‌ را كه‌ موجبات‌ عدم‌ اطمينان‌ و اعتمادكاري‌ در دانشجويان‌ و فارغ‌التحصيلان‌ رشته‌هاي‌ مديريت‌ را فراهم‌ ساخته، شناسايي‌ كرده‌ و براي‌ برداشتن‌ اين‌ موانع‌ و راهكارهايي‌ كه‌ تاكنون‌ در تصدي‌ بخشهاي‌ مختلف‌ موسسات‌ توليدي‌ و خدماتي‌ (توليد، بازاريابي، مالي، اداري‌ و...) كسب‌ شده‌ را با آميزه‌اي‌ از مباني‌ آموزشي‌ در ذيل‌ در اختيار علاقه‌مندان‌ قرار خواهم‌ داد. ‌ ‌مديران‌ توليد در مراكز صنعتي، به‌ لحاظ‌ ارتباط‌ با انسان‌ و ماشين‌ در محيط‌ كار، نيازمند آشنايي‌ نزديك‌ با مباني‌ رفتار سازماي‌ و مديريت‌ منابع‌ انساني‌ بوده‌ و با شناسايي‌ و كاربرد تكنيك‌هاي‌ توليد قادرند، توانمندي‌ خود را در عرصه‌هاي‌ مختلف‌ توليدي‌ به‌ نمايش‌ بگذارند. لذا، در اين‌ مورد يكي‌ از مقولاتي‌ كه‌ ذهن‌ دانشجويان‌ و فارغ‌التحصيلان‌ رشته‌هاي‌ مديريت‌ را به‌ خود مشغول‌ ساخته، دغدغه‌ ورود به‌ محيط‌ كار، با انبوهي‌ از يافته‌هاي‌ نظري‌ است.. ‌ ‌مدينه‌ فاضله‌اي‌ كه‌ مي‌بايست، سايه‌ آن‌ با ارتباط‌ صنعت‌ و دانشگاه، بر سر دانشجويان‌ قرار گيرد، نتوانسته‌ در اين‌ راستا گامي‌ اساسي‌ را بردارد، كه‌ خود ناشي‌ از عوامل‌ بسياري‌ است‌ كه‌ در ذيل‌ به‌ پاره‌اي‌ مشكلات‌ مرتبط‌ با بخش‌ صنعت‌ و دانشگاه‌ اشاره‌ مي‌شود:. مشكلات‌ مرتبط‌ با بخش‌ صنعت‌. ‌ ‌- نگرش‌ برخي‌ مديران‌ موسسات‌ توليدي‌ مبني‌ بر اينكه‌ حضور دانشجويان‌ موجب‌ اتلاف‌ بسياري‌ از اوقات‌ موثر كارشناسان‌ در سازمان‌ را فراهم‌ مي‌كند؛. - نگرش‌ برخي‌ مديران‌ موسسات‌ توليدي‌ مبني‌ بر اينكه‌ تجربه‌ از اولويت‌ بالايي‌ درامور توليدي‌ برخوردار است‌ و دانشجويان‌ از اين‌ تجربه‌ بي‌بهره‌اند؛. - كارشناسان‌ در موسسات‌ توليدي، در مدت‌ زمان‌ كوتاه، فرصت‌ جمع‌بندي‌ و انتقال‌ يافته‌هاي‌ تجربي‌ خود را به‌ دانشجويان‌ ندارند؛. - نگرش‌ منفي‌ برخي‌ مديران‌ مياني‌ و عملياتي‌ موسسات‌ توليدي‌ نسبت‌ به‌ پذيرش‌ نيروهاي‌ تحصيلكرده‌ جديد، به‌ لحاظ‌ مخاطرات‌ آتي‌ در جايگزيني‌ شغلي‌ (معضل‌ فرهنگي)؛. - گستردگي‌ برخي‌ از سيستم‌هاي‌ توليدي‌ در قالب‌ فرايندهاي‌ پيچيده‌ توليد در سيستم‌هاي‌ كارگاهي؛. - ناامني‌ فكري‌ برخي‌ از مديران‌ موسسات‌ توليدي‌ از اين‌ احتمال‌ كه، اطلاعات‌ اخذشده‌ توسط‌ دانشجويان‌ (خواسته‌ يا ناخواسته) دراختيار موسسات‌ رقيب، قرار گيرد.. مشكلات‌ مرتبط‌ با بخش‌ دانشگاه‌. - عدم‌ ارتباط‌ مستقيم‌ برخي‌ از مدرسان‌ دانشگاه، با مباني‌ اجرايي‌ و عملياتي‌ در موسسات‌ توليدي‌ (شكاف‌ بين‌ تئوري‌ وعمل)؛. - تكيه‌ سيستم‌ آموزشي‌ در مراكز آموزش‌ عالي‌ برمباني‌ تئوريك‌ و دوري‌ ازمباني‌ كاربردي؛. - وجود فرهنگ‌ سايه‌اي، مدرك‌ گرايي‌ در مراكز آموزش‌ عالي؛. - عدم‌ فعاليت‌ موثر و مستمر، دفتر ارتباط‌ با صنعت‌ در دانشگاهها؛. - عدم‌ همخواني‌ مطالب‌ و سرفصلهاي‌ ارائه‌ شده‌ با يافته‌هاي‌ علمي‌ و تكنولوژيكي‌ جديد در مراكز آموزش‌ عالي؛. - حذف‌ دروس‌ كارآموزي‌ از رشته‌هاي‌ مديريت؛. - توجه‌ و تاكيد ناكافي‌ به‌ امر تحقيق‌ و پژوهش‌ در مراكز آموزش‌ عالي.. ‌ ‌به‌هرترتيب، دانشجويان‌ مي‌توانند اندوخته‌هاي‌ علمي‌ خود، اعم‌ از نظري‌ و تجربي‌ را افزايش‌ داده‌ و با اطمينان‌ خاطر بيشتري‌ پابه‌ عرصه‌ صنعت‌ و توليد بگذارند. در اين‌ زمينه‌ راهكارهايي‌ كاربردي‌ خود را كه‌ حاصل‌ تجربه‌ چندين‌ ساله‌ علمي‌ و عملي‌ در عرصه‌ صنعت‌ وآموزش‌ است، پيشنهاد مي‌كنم.. راهكارهاي‌ نظري‌ - كاربردي‌. ‌ ‌1 - آشنايي‌ با مفاهيم‌ مديريت‌ (ازجمله: تئوري‌ها، مكاتب، رويكردهاي‌ سيستمي، استراتژي، فرايند و وظايف‌ مديريت‌ و...)؛. 2 - آشنايي‌ با مفاهيم‌ سازمان‌ (ازجمله: ماهيت، ساختار، فرايند، محيط، اثربخشي‌ و...)؛. 3 - آشنايي‌ با مفاهيم‌ منابع‌ انساني‌ (ازجمله: برنامه‌ريزي، طراحي‌ و تحليل‌ شغل، كارمنديابي، نظامهاي‌ حقوق‌ و دستمزد، آموزش، ارزشيابي‌ و...)؛. 4 - آشنايي‌ با مفاهيم‌ رفتار سازماني‌ (ازجمله: مباحث‌ انگيزش‌ و رفتار، تجزيه‌وتحليل‌ مراوده‌اي، ادراك، تنش‌ زدايي، هدفگذاري‌ و...)؛. 5 - آشنايي‌ با مفاهيم‌ سيستم‌هاي‌ توليدي‌ (ازجمله: سيستم‌هاي‌ پيوسته، ناپيوسته، سفارشي، توليد انبوه‌ و...)؛. 6 - آشنايي‌ با ارتباط‌ سيستم‌هاي‌ توليدي‌ و ساير سيستم‌هاي‌ موجود در محدوده‌ موسسات‌ توليدي‌ (ازجمله: ارتباط‌ با واحدهاي‌ مالي، بازرگاني، فني، حسابداري، مهندسي‌ صنايع، تحقيق‌ و توسعه، طراحي، كنترل‌ كيفي، آزمايشگاه‌ و...)؛. 7 - آشنايي‌ با ارتباط‌ سيستم‌هاي‌ توليدي‌ وساير سيستم‌هاي‌ خارج‌ ازمحدوده‌ موسسات‌ توليدي‌ (ازجمله: تامين‌كنندگان‌ مواداوليه، بانكها، رقبا، خريداران، اتحاديه‌هاي‌ كارگري‌ و...)؛. 8 - آشنايي‌ با سيستم‌هاي‌ اطلاعاتي‌ مديريت‌(MIS) در موسسات‌ توليدي‌ (ازجمله: مباني‌ سيستم، چرخه‌هاي‌ تكاملي‌ سنتي‌ و ساخت‌يافته، وظايف‌ مديريت‌ در سيستم‌ اطلاعاتي‌ و...)؛. 9 - آشنايي‌ با تكنيك‌هاي‌ تصميم‌گيري‌ و مدلهاي‌ مربوطه‌ (ازجمله: درخت‌ تصميم‌گيري‌ و مدلهاي‌ رياضي‌ درحالت‌ عدم‌ اطمينان‌ كامل، اطمينان، ريسك، تعارض‌ همچون‌ نظريه‌ بازي‌ها و...)؛. 10 - آشنايي‌ با تكنيك‌هاي‌ پيش‌بيني‌ و مدلهاي‌ مرتبط‌ (ازجمله: پيش‌بيني‌ قضاوتي‌ به‌ روش‌ الفي‌ و توافق‌ جمعي، پيش‌بيني‌ برمبناي‌ گذشته‌ به‌ روش‌ ميانگين‌ متحرك‌ و نمو هموار و ميانگين‌ متحرك‌ وزني، پيش‌بيني‌ علت‌ و معلولي‌ به‌ روش‌ رگرسيون‌ و...)؛. 11 - آشنايي‌ با تكنيك‌هاي‌ طرح‌ريزي‌ ماشين‌آلات‌ و كارگاهها و مدلهاي‌ مرتبط‌ به‌ آن‌ (ازجمله: برنامه‌ريزي‌ استراتژيك‌ تسهيلات، مفاهيم‌ و تكنيك‌ها، وظايف، راهكارهاي‌ كمي، ارزيابي، انتخاب، آماده‌سازي، ارائه، پياده‌سازي، نگهداري‌ و...)؛. 12 - آشنايي‌ با تكنيك‌هاي‌ مطالعه‌ كار (ازجمله: روش‌سنجي، كارسنجي، زمان‌سنجي، نمودارهاي‌ جريان‌ فعاليتها و ...)؛. 13 - آشنايي‌ با تكنيك‌ كنترل‌ موجودي‌ (ازجمله: روشهاي‌ABC ،EOQ برحسب‌ مقدار و تعداد و زمان‌ مناسب‌ بين‌ دو سفارش، سيستم‌ تقاضاي‌ معين، سيستم‌ تقاضاي‌ نامعين‌ و...)؛. 14 - آشنايي‌ با تكنيك‌هاي‌ برنامه‌ريزي‌ و كنترل‌ توليد (ازجمله: برنامه‌ريزي‌ سيستم‌هاي‌ توليدي‌ پيوسته، ناپيوسته، سفارشي‌ و توليد انبوه‌ در بلندمدت، ميان‌مدت، كوتاه‌مدت، ادغامي‌ و...)؛. 15 - آشنايي‌ با تكنيك‌ برنامه‌ريزي‌ مواد (ازجمله: مكانيسم، نمودارها، ذخيره‌ زمان‌ احتياطي، تعيين‌ اندازه‌ دسته‌هاي‌ توليدي‌ و...)؛. 16 - آشنايي‌ با تكنيك‌ برنامه‌ريزي‌ پروژه‌ (ازجمله: مفاهيم‌ شبكه، جريان‌ در شبكه، روشهاي‌PERT ،CPM، نمودار گانت‌ و...)؛. 17 - آشنايي‌ با تكنيك‌هاي‌ كنترل‌ كيفيت‌ (ازجمله: مدلهاي‌ كنترل‌ كيفيت، بازرسي، نمونه‌برداري، منحني‌ مشخصات‌ عمليات، روش‌ متوسط‌ كيفيت‌ خروجي‌AOQ ، نمونه‌گيري‌ موردقبول، نمودارهاي‌ كنترل‌ متغير، دانه‌ها، كنترل‌ انحراف‌ استاندارد، كنترل‌ وصفي‌ و...)؛. 18 - آشنايي‌ با تكنيك‌هاي‌ تحقيق‌ در عمليات‌ ازقبيل: برنامه‌ريزي‌ خطي‌ (روش‌ سيمپلكس،M بزرگ، دوگان، حمل‌ونقل، تخصيص‌ منابع)، ساير برنامه‌ريزي‌ خطي‌ و غيرخطي‌ (برنامه‌ريزي‌ پويا، تجزيه‌وتحليل‌ سربسر، تكنيك‌هاي‌ حل‌ جبري‌ و...)، برنامه‌ريزي‌ عدد صحيح، نظريه‌ صف‌ نوبت، تكنيك‌ شبيه‌سازي، تجزيه‌وتحليل‌ ماركوف؛. 19 - آشنايي‌ با سيستم‌ استاندارد مديريت‌ تضمين‌ كيفيت‌ 9000O .ISO-.