| گزارشي از يك تحقيق اقتصادي صد شركت برتر در فضاي رقابتي |
|
فهرست صدشركت برتر ايراني سال 1380 در حالي اعلام ميشود كه مقايسه اين شركتها با شركتهاي برتر سال 79 نشان از آن دارد كه فضاي رقابتي و كسب و كار ميان آنها طي يكسال اخير بسيار شفافتر و رشد يافتهتر شده است. تا آنجا كه به كمك چنين فضاي پررقابت و سالم، سياستگزاران و مديران تصميمساز در سطوح مختلف مديريت، صنعت و اقتصاد موفق شدهاند با كسب اطلاعات دقيق و بهنگام به برنامهريزي و اخذ تصميمات بهتر بپردازند و جايگاه واقعي شركتها و بنگاههاي اقتصادي در امر توليد و صادرات نيز شفافتر شود. در همين راستا گروه اقتصاد بخش تحقيق سازمان مديريت صنعتي طي نشستي مطبوعاتي در محل اين سازمان، چگونگي انتخاب و گزينش صدشركت برتر ايراني سال 80 را براي خبرنگاران رسانههاي جمعي تشريح كرد.. در اين نشست آقاي دكتر مرداني، مديربخش تحقيق سازمان مديريت صنعتي، آقاي دكتر ايمانيراد، مدير مسئول پروژه (100IMI-)، آقاي درويش سرپرست گروه اقتصاد، آقاي مشرفي مجري طرح 100IMI- و آقاي رنجبري، كارشناس اين طرح، حضور داشتند و به پرسشهاي خبرنگاران و رسانهها پاسخ دادند.. بهگزارش خبرنگار تدبير دكتر ايمانيراد در سخنان كوتاهي به اين مطلب كه ارايه آمار و اطلاعات شفاف درباره بنگاههاي اقتصادي از يك سو، افقي روشن را از فضاي كسب و كار فراروي سياستگزاران قرار ميدهد و از سوي ديگر مردم را ياري ميكند تا از ساختار مالي شركتهاي داخلي اطلاعات بهتري بهدست آورند اشاره نمود.. وي افزود، وجود شركتهاي فعال در اين فضا توام با رقابت و اميد به آينده، باعث استحكام و توسعه پايههاي اقتصادي كشور ميشود. چرا كه كشورهاي موفق اينگونه به توسعه اقتصادي دست يافتهاند. وجود خلاقيت همراه با رقابت ميان شركتهاي توليدي، دادن استقلال عمل و هويت به شركتها، دستيابي به توسعه اقتصادي را آسانتر ميكند. آمارها نشان داده است آن جا كه شركتها وابسته به كمكهاي دولتي بودهاند، نتيجهاي جز ركود در اقتصاد عايدشان نشده است.. دكتر ايمانيراد در ادامه افزود، اعلام فهرست صدشركت برتر طي اين پنج سال از سوي سازمان مديريت صنعتي، نوعي هويت و شناخت از خود به شركتهاي ايراني بخشيده است تا آنجا كه اين شركتها با رفتار خود، سبقتگرفتن از ساير شركتها را سرلوحه كار خود قرار دادهاند و برخي سازمانها و شركتهاي بزرگ با رشد و توسعه خود طي يكسال اخير، موفق شدهاند خود را در زمره فهرست شركتهاي برتر قرار دهند. اين نشان مي دهد كه شركتها ميتوانند هويت واقعي خود را بيابند.. مدير مسئول طرح (100(IMI- اضافه كرد، اعلام و مقايسه شركتهاي برتر هرسال با سال گذشته، باعث ميشود تا وضعيت محيط كسب وكار در اقتصاد كشور مشخصتر شود و اين فهرست باالهام از رسالت سازمان مديريت صنعتي اطلاعات و آمار روشن و دقيقي را در مورد بنگاههاي توليدي اقتصادي كشور فراهم ميآورد.. رتبهبندي صد شركت برتر براساس شاخصهاي طرح. براساس اين گزارش و براساس جدول اصلي شركتهاي برتر سال 80 (جدول فروش) از پنج شركت اول فهرست سال جاري، سه شركت در گروه صنايع خودروسازي قرار ميگيرند. بانك ملي ايران، جايگاه چهارم خود را حفظ كرده است و سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران نيز باارايه ارقام و صورتهاي مالي تلفيقي در قالب يك شركت مادر، امكان حضور در فهرست صدشركت برتر را در سال 80 يافته است و جايگاه اول را بهدست آورده است.. با روزآمدشدن فهرست صد شركت برتر براساس آمار و اطلاعات جديد شركتها، سازمان گسترش در فهرست سال گذشته نيز چنين جايگاهي را بهدست ميآورد. پس تغيير جايگاه شركت ايران خودرو و شركتهاي تابعه ناشي از اين مساله يعني نزول جايگاه تمامي شركتها به ميزان يك واحد، بوده است.. بهاين ترتيب، شركتهاي: سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران، شركت سهامي ايران خودرو و شركتهاي تابعه، شركت سهامي ايراني توليد اتومبيل (سايپا) و شركتهاي تابعه، بانك ملي ايران، شركت طراحي مهندسي و تامين قطعات خودرو (ساپكو) پنج شركت نخست فهرست سال 80 ميباشند.. صدمين شركت فهرست سال 80، 316 ميليارد ريال فروش داشته است. در مقايسه اين حجم فروش با دو شركت بالاي فهرست ميتوان گفت كه فروش شركت صدم نسبت به سال گذشته 14 درصد رشد داشته است كه اين رقم براي دو شركت بالاي فهرست بهترتيب 26 و 38 درصد است.. شايان ذكر است كه مجموعه 100 شركت برتر سال 80، حدود 175 هزار ميليارد ريال كالا و خدمات فروختهاند كه با مقايسه آن با توليد ناخالص داخلي، نقدينگي و بودجه دولت در سال 80 ميتوان به اهميت اين مجموعه در اقتصاد ملي پي برد. اين حجم فروش نسبت به سال گذشته 23 درصد رشد نشان ميدهد.. گزينش صد شركت برتر و شاخصهاي طرح. باتوجه به اينكه ميزان اثرگذاري فعاليت يك بنگاه اقتصادي در ابعاد اقتصاد ملي، رابطه مستقيمي با ميزان فروش شركت دارد، فهرست صد شركت برتر با تعيين بزرگترين شركتهاي ايراني آنها را از جنبههاي گوناگون مورد مقايسه رتبهبندي و تحليل قرار ميدهد. فروش شركت، ميزان تعامل بنگاه را با ساختار اقتصاد كشور نشان ميدهد و هرچه بنگاهي تعامل بيشتري با ساير اجزاي اقتصاد داشته باشد رونق و ركود آن اهميت بيشتري مييابد. بهاين ترتيب شاخص اصلي در گزينش 100 شركت برتر شاخص فروش ميباشد. البته سازمان مديريت صنعتي در حال مطالعه جهت شناسايي شاخص جامعتر و درعين حال عملي باتوجه به دامنه مورد بررسي در طرح 100IMI- ميباشد كه از نظرات خبرگان و صاحبنظران در اين زمينه استقبال ميگردد.. بههرحال بعد از شناسايي صدشركت بزرگ كشور، اين شركتها براساس شاخصهاي ذيل نيز مورد ارزيابي قرار ميگيرند.. O رشد فروشO فروش سرانهO سودO رشد سودO تعداد كاركنانO رشد اشتغالO ميزان داراييهاO سهم دارائيهاي ثابت از كل دارائيهاO ارزش بازارO صادراتO صادرات سرانهO بازده فروشO بازده دارايي (براساس دو شاخصO ( سهم سهامداران از كل دارائيها.. جدول (1) شركتهاي بزرگ كشور را كه در سال 80 در طرح 100IMI- مورد تحليل قرار گرفتهاند براساس شاخص فروش و رشد فروش نشان ميدهد..   وضعيت گروههاي صنعتي و فعاليتها با بررسي جداول طرح صدشركت برتر سال 80 ميتوان به تحولاتي در ميان صنايع و فعاليتهاي اقتصادي كشور پيبرد. براي روشنتر نمودن تحولات و تغييرات در ميان فعاليتها و صنايع كشور، صدشركت منتخب در قالب 15 گروه فعاليت تقسيمبندي شده و مورد ارزيابي قرار گرفتهاند كه جداول ذيل وضعيت گروههاي صنعتي را در مقايسه با يكديگر نشان ميدهد.. بزرگترين گروه فعاليت در ميان صدشركت بزرگ كشور در سال 80، گروه وسايل نقليه و قطعات خودرو بوده است و كوچكترين آنها، گروه صنايع سلولزي است كه تنها يك شركت در اين گروه قرار دارد.. بيشترين حجم فروش نيز به گروه وسايل نقليه و قطعات خودرو تعلق دارد. از نظر ميزان دارائيها بانكهاي كشور در جايگاه نخست قرار ميگيرند. از نظر سهم اشتغال در ميان گروههاي صنعتي نيز بانكها همين جايگاه را حفظ ميكنند.. گروه صنايع پتروشيمي از لحاظ حجم صادرات در جايگاه نخست قرار ميگيرند. از نظر سهم اشتغال در ميان گروههاي صنعتي نيز بانكها همين جايگاه را حفظ ميكنند.. گروه صنايع پتروشيمي از لحاظ حجم صادرات در جايگاه نخست قرار ميگيرند.. بازده فروش شركتهاي سرمايهگذاري و بعد از آن بهترتيب صنايع كاني غيرفلزي و پتروشيمي از بيشترين سطح برخوردار است. از لحاظ رشد فروش شركتهاي موجود در گروههاي مختلف صنعتي بعد از گروه موسسات بيمهاي، گروه صنايع پتروشيمي قرار دارند. تنها گروهي كه اين شاخص در مورد آنها منفي بوده است گروه صنايع پتروشيمي است. كه اين مساله باتوجه به نسبت بازده فروش بالاي اين شركتها ميتواند جالب توجه باشد.. جداول شماره 2و3 وضعيت برخي گروههاي صنعتي و فعاليتهاي آنها را نشان ميدهد..   |
