فعاليتهاي هند در زمينه بنگاههاي كوچك و متوسط
گروه مطالعاتSMEs سازمان مديريت صنعتي
اشاره
هند، به عنوان يكي از دو كشور پرجمعيت جهان، همواره مورد توجه انديشمندان جهان قرار داشته است. گوناگوني آب و هوا، تنوع قومي، فرهنگها و مذاهب مختلف در اين كشور شايد منحصر به فرد باشد.
پايبندي هند به بسياري از سنن ديرينه، موجب شده است كه فرايند توسعه اين كشور به آرامي صورت گيرد ولي همين تحولات بسيار آموزنده است به ويژه آنكه اين كشور با بيكاري و بيكاري پنهان گسترده اي روبرو است و رشد جمعيت آن نيز كنترل شده به نظر نمي رسد.
هند با 3/2 ميليون كيلومتر مربع مساحت، جمعيتي برابر با يك ميليارد نفر دارد. رشد توليد
ناخالص داخلي آن 4/3 درصد است. توليد ناخالص سرانه آن به 2600 دلار مي رسد. 25 درصد مردم زير خط فقر هستند، نيروي كار آن 406 ميليون نفر است و نرخ بيكاري آن به 8/8 درصد مي رسد. هند كشوري است كه آن را بايد كشاورزي به شمار آورد چون هنوز 60 درصد نيروي كار آن در اين بخش فعاليت دارد. به منظور رهايي از اين فقر و بيكاري، فعاليتها و طرحهاي دولت اين كشور براي گسترش و رونق بنگاههاي كوچك و متوسط (SMEs) آموزنده مي نمايد.
حمايت از بنگاههاي كوچك و متوسط
يكي از مهم ترين مسائل در مباحث مربوط به استراتژي هاي توسعه در هندوستان وضع ناهمگونيها و نابرابريهاي منطقه اي در اين كشور است. در دهه 1960 مباحثات زيادي به اين نكته متمركز بود كه آيا رشد و افزايش درآمد مي تواند به رفع اين ناهمگونيها و نابرابريها منجر شود و يا اينكه حاصل توسعه در يك يا چند ناحيه متمركز خواهد شد و برخي مناطق كمتر توسعه يافته همچنان از آن محروم خواهند بود.
در نتيجه اين بحثها، در سال 1969 استراتژي توسعه هندوستان تغيير يافت و بر پيشرفت صنعتي نواحي و بخشهاي عقب مانده بيش از پيش تاكيد شد. يكي از موارد مهم در استراتژي توسعه هندوستان توجه به اين نكته بود كه كمكهـاي مالي به تنهايي نمي تواند زمينه ساز توسعه صنعتي كشور باشد و در كنار آن ارائه كمكهاي فني و ساير حمايتها نيز لازم است.
براساس استراتژي توسعه صنعتي هندوستان، شركتها و موسسات صنعتي كه ارزش آنها بيش از 30 ميليون روپيه است (و نوعاً شركتهاي بزرگ را در بر مي گيرد) توسط بانكها و مـــــوسسات مالي هند تامين مالي مي شوند. منابع مالي مورد نياز بنگاههاي كوچك و متوسط را بانك توسعه صنعتي هند تامين مي كند. اين كمكها مي تواند به صورتهاي گوناگون باشد. مثلاً پرداخت وام به بنگاههاي كوچك و متوسط جهت تامين مالي پروژه هاي جديد و گسترش مدرن سازي و يا تامين مالي مجدد پروژه هاي موجود مي تواند
از طريق اين وامها انجام شود. براي تسهيل كار و سرعت بخشيدن به كمكها در بخش بنگاههاي كوچك و متوسط، وامهاي جديد پرداختي به اين طرحها تا سقف 750 هزار روپيه بدون هرگونه ارزيابي مجدد و در قالب «طرح اتوماتيك تجديد تامين مالي بانك توسعه صنعتي هنــــد» پرداخت مي گردد.
براي حمايت از بنگاههاي كوچك و متوسطي كه در بخشهاي صنايع دستي و روستايي فعاليت مي كنند و يا بنگاههاي بسيار كوچك، كمكهاي مالي تا سقف 50 هزار روپيه و با نرخ كمتر از (10 الي 12 درصد) و بدون دريافت عوارض مربوطه و وثيقه ملكي و با دوره بازگشت بلندمدت تري به اين نوع بنگاهها اعطا مي گردد. همچنين در اين كشور براي افراد ناتوان، از كارافتادگــان و ساير اقشـار خاص جامعه نيز تسهيلات مشابهي ارائه مي شود.
علاوه بر موارد فوق و كمك بنگاهها و موسسات مالي و بازرگاني متعدد وام دهنده، شركتهاي مالي ايالتي نيز وامهايي را تاسقف 100 هزار روپيه و با نرخ بهره پايين به صورت مشترك و تلفيقي اعطا مي كنند. اين وامها سرمايه در گردش را به حد مناسبي رسانده و باعث مي شوند كه هر شركتي كه بخواهد در دوره مالي جديدي بعد از خاتمه هر پروژه دست به فعاليت بزند با مشكل مالي برخورد نكند.
از سوي ديگر شركت صنايع ملي كوچك براي كمك به بنگاههاي كوچك و متوسط كه در ايالتهاي مختلف فعاليت مي كنند، به صورت خريد استيجاري ماشين آلات لازم را تهيه مـــي كند. بروات و اسناد تنزيلي بانكهاي تجاري مربوط به خريد و فروش ماشين آلات بنگاههاي صنعتي مجدداً توسط بانك توسعه صنعتي هند تنزيل مي گردد.
با ملاحظه نياز به ايجاد تسهيلات زيربنايي اساسي به شكل زمين آماده و كارگاههاي صنعتي براي واحدها، شركتهاي توسعه صنعتي ايالتي، شركتهاي توسعه تسهيلات زيربنايي را برپا ساختند و شركتهاي كوچك ايالتي نيز به فراهم كردن تسهيلات بانكي سوبسيدي براي تجهيزات كارگاهي اقدام كرده اند.
طرحهاي گوناگوني نيز براي نيروي انساني
ايجاد تسهيلات و امكانات زيربنايي فرآيند وقت گيري است و كوششهاي هماهنگ و زيادي را مي طلبد، در حالي كه مديريـت ريسك پذير به خوبي در مناطق مختلف و در ميان گروههاي اجتماعي شناخته شده است و بااجراي برنامه هاي آموزشي مي توان شاغلان در بخشهاي مختلف، فارغ التحصيلان دانشگاهها، كسبه و بازرگانان كوچك، افراد جوياي كار، زنان و حتي كشاورزان و افراد فاقد زمين را با هزينه اي كم به افراد كارآفرين، مدير وريسك پذير تبديل كرد.
در اين راستا، نخستين تلاش منظم براي شناسايي و پرورش و بهبود مديريت كارآفرين و ريسك پذير از ميان گروههاي شغلي در سال 1970 و از ايالت «گجرات» آغاز شد و به دنبال آن، اين برنامه و نتايج خوب حاصل از آن باعث گسترش طيف آموزش و بهبود مديريت شد. برنامه هاي پرورش و توسعه مديريت ريسك پذير و كارآفرين در نتيجه موفقيت مستمر و مداوم فعاليتهاي توسعه مديريت ريسك پذير در ايالت «گجرات» و توجه فزاينده به اين برنامه، به نيروي محركي در اين راستا تبديل شد و موسسات مالي تحت رهبري بانك توسعه صنعتي هند شروع به تامين مالي و نهادينه ساختن فعاليتهاي مربوط به پرورش و بهبود مديران ريسك پذير كردند. بانك توسعه صنعتي هند با همكاري موسساتي مانندICIC ،IFIC ،SBI وموسسه استاندارد ايالت «گجرات» اقدام به تاسيس موسسه پرورش و بهبود مديريت ريسك پذير كردند. همزمان با آن، موسسه ملي توسعـــــــــه كارآفريني و كسب و كارهاي كوچك نيز توسط دولت هند تاسيس گرديد. در حال حاضر در سطح ايالتي مراكزي به وسيله موسسات مالي با مشاركت و همفكري مقامات دولتي و ايالتي مربوطه و بانكهاي تجاري عمده در حال فعاليت هستند.
آموزش كارآفريني
هندوستان يكي از كشورهايي است كه به آموزش كارآفريني توجه بسيار زيادي كرده است. ايـــــن آموزش در همه سطوح انجام مي شود و مناطق مختلف شهري و روستايي را دربر مي گيرد. به طور كلي در كشورهاي در حال توسعه اي همچون هند كه ديگر كشاورزي نمي تواند اشتغال را براي جمعيت زيادي فراهم سازد و از سوي ديگر امكان اشتغــال هم فقــط براي عده معـدودي امـكان پذير است، به نظر مي رسد آموزش كارآفرينـي راه حل ايده آلي براي مشكلات اشتغـال و بهره وري در جامعه باشد.
آموزش كارآفريني در هند توسط نهادهايي انجام مي شود كه براي انجام اين كار خاص شكل گرفته اند و گاه تحت نظارت دولت نيز هستند.
موسساتي مانندEDI ،NIESBUC در سطح ايالتي وSISI در سطح ملي و همچنيـن دانشكده هاي بازرگاني و اقتصاد با ارائه درس و يا دوره هاي خاص كارآفريني و برنامه هاي مديريتي گوناگون در اين زمينه تلاش مي كنند.
علي رغم همه موارد فوق، محدوديتهاي مربوط به ظرفيت اين موسسات، هزينه هاي مربوط به تحقيق و آموزش، تعداد و قابليت دسترسي به استادان مجرب، مكان مناسب و زمان و بودجـــه كافي، براي افرادي به شمار مي رود كه مي توانند آموزش ببينند. بنابراين، مسئله اصلي در آموزش كارآفريني آن است كه گروههاي هدف، پراكندگي جغرافيايي، تنوع زياددر نوع آموزش و تعداد كارآموزان رعايت شود.
سياستهاي كلان اقتصادي هند
به طور كلي در هند بخش خصوصي و دولتي در كنار هم قرار دارند و اقتصاد اين كشور يك <«اقتصاد مختلط» محسوب مي شود. در سالهاي اخير تلاشهاي زيادي براي ترويج مالكيت خصوصي صورت گرفته است و بخش خصوصي نيز با طرحهاي دولت همسو گشته است.
مداخله بخش دولتي در بخش خصوصي و بنگاههاي كوچك و متوسط از طريق استفاده از ابزار و سيستمهاي پولي و مالي و حتي كنترل مستقيم اين بنگاهها امكان پذير است. اين سيستم در قانون اساسي هند نيز منعكس شده و دولت موظف به تامين امنيت، حق كار، آموزش و تامين معيشت زمان بيكاري، پيري و بيماري شهروندان است.
حق مالكيت خصوصي كه در قانون اساسي هندوستان به عنوان يك حق اساسي شناخته شده بود، در سال 1978 به صورت يك حق قانوني درآمد.
سياست آزادسازي اقتصادي دولت هند در دهه گذشته و برنامه هاي اصلاحات اقتصادي به رشد سريع اقتصادي در اين كشور منجر شده و از اين رو دولت بستر مناسبي را براي حمايت از بنگاههاي كوچك و متوسط و پشتيباني از كارآفرينان انجام داده است. دولت در سطح كشور از طريق انجام اصلاحات در سياستهاي صنعتي، شرايط ورود به يك صنعت (اخذ پروانه)، محدوديتهاي سرمايه گذاري و شرايط دسترسي به منابع مالي را كاهش داده و مشوق تاسيس بنگاههاي كوچك و متوسط است.
براي حمايت از بنگاههاي كوچك و متوسط و كمك به رشد و توسعه آنها موسسات متعددي در هند فعاليت دارند. يكــــــي از مهم ترين اين موسسات كه نقش قابل ملاحظه اي در حمايت از بنگاههاي كوچك و متوسط و ترويج و اشاعه كارآفريني در اين بنگاهها و سياستهاي مربوط به آنها را به عهده دارد. فدراسيون بنگاههاي خرد، كوچك و متوسط هند است.
در اينجا به صورت مختصر به بررسي اين نهاد مي پردازيم:
همچنان كه اشاره شد براساس سياست آزادسازي اقتصادي سه عامل دولت، صنعت و اتحاديه ها&، نقش مهمي در سياستگذاري صنعتي برعهده دارند. در ابتدا اولين نسل كارآفرينان، موسسه اي به نام «اتحاد ملي كارآفرينان جوان» در سال 1967 تاسيس كردند. اين موسسه در سال 1990 به نام فدراسيون بنگاههاي خرد، كوچك و متوسط تغييرنام يافت.
موسسه فدراسيون بنگاههاي خرد، كوچك و متوسط جهاني شدن را اصلي ترين نيرويي مي داند كه محيط بنگاههاي كوچك و متوسط آينده را تغيير خواهد داد. از اين رو، تلاش براي ادغام بنگاههاي كوچك و متوسط هندوستان در اقتصاد جهاني به صورت مهم ترين هدف براي فدراسيون بنگاههاي خرد، كوچك و متوسط درآمده است و بر زمينه هاي فعاليت آن نيز تاثير بسيار زيادي گذاشته است.
به طور كلي، فدراسيون بنگاههاي خرد، كوچك و متوسط به عنوان يك سازمان غيردولتي در دو زمينه اصلي فعاليت مي كند كه عبارتند از:
الف - تسهيل مشاركت فعال بنگاههاي عضو در صادرات و واردات بين المللي؛
ب - تشويق بنگاههاي عضو به فعاليت در قالب پيمانكاريهاي جزء.
فدراسيون بنگاههاي خرد، كوچك و متوسط به عنوان يك موسسه مهم در زمينه حمايت از بنگاههاي كوچك و متوسط و كارآفريني در بيشتر مناطق هند داراي عضو است. مهم ترين اعضاي آن عبارتند از:
انجمن زنان كارآفرين كارناتاكا؛
انجمن صنايع نوئيدا؛
اتاق صنعت و بازرگاني گورگائون؛
فدراسيون صنايع ايالت گجرات.
فدراسيون بنگاههاي خرد، كوچك و متوسط خدمات زير را به اعضاي خود ارائـه مي دهد:
الف - تهيه اطلاعات لازم براي صادرات و واردات (از طريق اينترنت و مكاتبه با سفارتخانه ها)؛
ب - مشاوره بازاريابي از طريق تجارت الكترونيكي؛
ج - انتقال فناوري؛
د - مشاركت اعضا در نمايشگاههاي بازرگاني؛
ها- فراهم كردن زمينه ديدار با هيئتهاي اعزامي از ساير كشورها؛
و - برنامه هاي ترويج صادرات؛
ز - سياستگذاري صنعتي؛
ح - مشاوره هاي مديريتي؛
ط - برنامه هاي آموزشي.
به طور كلي، خدمات فدراسيون بنگاههاي خرد، كوچك و متوسط با رويكرد مثبت به ايجاد فرصتهاي مناسب براي بنگاههاي عضو است و مي كوشد يك بينش جهاني براي اعضاي خود به وجود آورد. همچنين اين موسسه به عنوان يك موسسه نشر و تبليغ در مورد حمايت از بنگاههاي كوچك و متوسط و كارآفريني، نشريات متعددي را در اين راستا منتشر مي كند كه مهم ترين آنها عبارتند از:
خبرنامه فدراسيون بنگاههاي خرد، كوچك و متوسط (به طور ماهانه)؛
گزارش سالانه؛
نتايج بررسيهاي كميته صادرات و واردات براي دولت هند؛
گزارش پيرامون تاثير سازمان تجارت جهاني (WTO) بر موسسات و بنگاههاي كوچك و متوسط هندوستان.
علاوه بر فدراسيون بنگاههاي خرد، كوچك و متوسط، موسسه ديگري كه در اين جهت فعاليت دارد و تحت پوشش وزارت صنايع هند قرار دارد، اداره مشاوره صنعتي است. فعاليت اصلي اين سازمان، ايجاد زمينه و ديدگاه مناسب براي حمايت از بنگاههاي كوچك و متوسط، مشاوره در مورد كارآفريني، تسهيل سرمايه گذاري، كمك به كارآفرينان براي تاسيس بنگاههاي كوچك و متوسط و كمك به تامين مالي اينگونه پروژه هاست.
|
|
|
