مديريت وخصوصي سازي
محمدرضا شعباني

در سالهاي اخيربا اينكه تلاش شده مديران از علم مديريت در راهبري سازمانها و شركتها استفاده كنند ولي با يك نگاه كلي به وضعيت اداره امـــور سازمانها در كشور به اين نتيجه مي رسيم كه در اين راه موفق عمل نكرده ايم و نياز به بازنگري اصولي؛ در امر انتخاب مديران داريم.

در كشور اسلامي ما، مدير بايد درصدد رفع مشكلات مردم و استفاده بهينه از امكانات موجود باشد. بنابراين، براي رشد و شكوفايي دستگاههاي دولتي و خصوصي؛ مهمترين عامل؛ انتخاب مدير يا مديران لايق و متخصص است كه بتوانند نيروهاي توانمند مجموعه خود را شناسايي و خلاقيت آنها را در راستاي اهداف دستگاه مربوطه افزايش دهند تا از اين رهگذر هم به شكوفايي دستگاه وهم به خدمت به مردم دست يابند. البته عوامل ديگري مانند سرمايه اعم از نيروي انساني؛ فناوري؛ قوانين و مقررات؛ حمايتهاي دولت و... در اين امر دخيل هستند كه بايد مدنظر قرار گيرند ولي فعلاً موردبحث ما نيستند.

خصوصي سازي به معني واگذاري كامل انجام كار به بخش خصوصي به درستي انجام نمي شود و عموماً بخشي از ماموريت دستگاههاي دولتي به بخش خصوصي واگذار نمي گردد بلكه وظايف دستگاههاي دولتي به بخشهاي جزئي تفكيك شده و اين وظايف جزيي كه در يك دستگاه تعداد آنها نيز بسيار زياد است به پيمانكاران متعدد بخش خصوصي واگذار مي شود كه با اين كار به جرئت مي توان گفت كه:

1 - هماهنگي لازم بين اجراي فعاليتهاي واگذار شده به پيمانكاران نبوده و دستگاه در راهبري و هماهنگي، ضعيف عمل مي كند كه نتيجه آن نيز بازدهي اجراي طرحهاست.

2 - واگذاري بخشي از فعاليتها به بخش خصوصي موجب كاهش نيروي انساني شاغل در آن بخش نمي گردد بلكه باعث جابجايي نيروها شده و عموماً اين نيروها كارايي لازم را در مشاغل جديد از دست مي دهند؛

3 - باتوجه به اينكه سازمان نظارتي مناسبي در دستگاهها پيش بيني نشده؛ پيمانكاران بخش خصوصي تمام سود خود را در استفاده بهينه از امكانات و نيروي انساني نمي بينند بلكه عموماً در كاهش كيفيت و همچنين در زدوبندهاي فيمابين مي بينند؛

4 - هزينه هاي اجراي طرحها با توجه به انواع مناقصات در دستگاههاي مختلف متفاوت است ولي عموماً افزايش قابل ملاحظه اي نسبت به اجراي طرحهاي اماني دارد؛

5 - تنها مزيت واگذاري فعاليتها به بخش خصوصي تسريع در انجام كار است.
پيشنهادها
1 - دستگاهها بايستي خارج از مباحث سياسي (بجز برخي از پستهاي مديريتي) ملزم به اجراي شاخصهاي انتخاب مديران باشند. بديهي است اين شاخصها بسته به نوع فعاليت دستگاهها فرق مي كند. بنابراين، بايستي پس از تعيين شاخص ها توسط هر وزارتخانه به تصويب سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور برسد؛ به طوري كه توسط مراجع ذيربط قابل كنترل باشد؛

2 - استفاده از بخش خصوصي به صورت خرد، ضايعات بسياري براي كشور دارد لذا بايستي به سمتي حركت كنيم كه بتوانيم بخشي از ماموريتهاي يك دستگاه را به صورت كامل واگذار كنيم. در اين صورت، عملكرد بخش خصوصي را از ديد كلان مي توان بهتر موردارزيابي قرار داد و از مشكلات فعلي دستگاهها كه با صدها پيمانكار جزء قرارداد منعقد مي كند، رهايي يافت.

گل هاي اميد
بهترين حال...
دل سپردن به
تراويدن عطر از ياس است
گوش دادن به
نسيمي است
كه پيغام بهاران آرد
گوش بسپار
به پيغام بهار
گله ها را بگذار...
بنگر خرمي ياس سپيد
بازكن ديده،
به روييدن گل هاي اميد
دكتر حميدرضا فرتوك زاده