تحولات سالهاي اخير و رويدادهايي كه كشور در سه دهه اخير باآنها روبرو بوده، گسترده و فراوان است. حجم تحولات و دگرگونيها به گونه اي است كه پرداختن وتحليل آنها نه مي تواند قصد و نيت تدبير باشد ونه اساسا كالبد شكافي مجموعه دربضاعت دو صفحه نخستين آن قرارمي گيرد.
با اين همه و ازميان حركتهاي اساسي جامعه، يك بخش خاص مورد توجه بوده وقصد آن است كه برپايه مولفه هاي اصلي همين بخش ، مسيري براي بحث گشوده شود.
بنابر آمار و اطلاعات، گفته ها و نوشته ها و نيز عينيت موضوع ، توجه جامعه به تحصيل ، دانش و علم‌آموزي درطي دوره مورد بحث ازچنان شتابي برخوردار است كه با همه همت دست اندركاران دولتي و غيردولتي و تخصيص امكانات تقاضا درحدي گسترده مي نمايدكه شايد در كمتر جامعه اي بتوان نمود ونمونه اي مشابه سراغ گرفت.
- رشد شتابان دانشگاهها و مراكز آموزش عالي و ظرفيت آنها همراه باحضور ميليونها جوان و ميانسال در مراكز علمي و فرهنگي و دانشگاهي
- حضور چشمگير دختران و درصد بالاي اين حضور در آزمونهاي ورودي و مراكز و دوره هاي دانشگاهي درهمه سطوح
- تنوع وتكثير دوره هاي آموزشي و رشد قابل تامل سطوح تحصيلي تا عاليترين سطح
- توجه عميق جامعه به كيفيت آموزش و پرورش و عنايت ويژه آحاد مردم به مسير تحصيلي و پرورش فرزندان
اينها بعلاوه عملكرد وسيع بسياري مراكز علمي و حرفه اي - كه بعضا فعاليت آنها از سوي مراجع رسمي مورد اعتراض قرار دارد - نشان مي دهد خيزشي بزرگ و علاقه اي قابل توجه و تأمل درگرايش به دانش وكمال در رگهاي جامعه جريان دارد و به‌طور قطع ، هم انگيزه و هم نتيجه آن بسيار حائز اهميت است .
امروز علاوه برآنكه درعمده سازمانها و موسسات خصوصي و عمومي ونيز درمناصب و جايگاههاي شغلي مختلف شاهد حضور افراد تحصيل كرده و دانشگاه رفته هستيم. بر اين نكته نيز واقفيم كه سرريز اين جمعيت كه به هردليل، مكاني براي خدمت دركشورنيافته ويابرنگزيده‌اند، درمناطق ديگر جهان منشاء خدمات علمي بوده ودرجمع نخبگان سهمي درخور توجه نسبت به رشد وتعالي بشر امروز دارند. البته ودرهمين راستا شاهديم كه بسياري مراكز علمي و دانشگاهي معتبرجهاني با شناخت جامعه ايراني وتوجه آن به رشدعلمي خود،كوششي وافر دربرگزاري دوره‌هاي آموزشي در كشور ما داشته و يا به جذب اين استعدادها و آموزش آنها روي آورده اند. حتي دركشورهاي روبه رشد نيز به لحاظ عدم تطابق تقاضا با امكانات ايجادشده، به گرايش ايرانيان به علم ودانش وفرهنگ به نگاه بازار فكر كرده و براي آن برنامه دارند.
آنچه حاصل آمده و با آن روبرو هستيم نتيجه مهندسي جامعه نيست و نمي تواند باشد، جامعه به‌طور عمومي پويا و داراي تحرك است ، اجزاي جامعه را ميليونها انسان بافكر و انديشه تشكيل مي دهند و برآيند تحولات اجتماعي برگرفته از ميزان نبوغ و بلوغ و درك اين اجزا مي تواند باشد. بدين لحاظ بايد خرسندباشيم كه جامعه جوان امروز ما جامعه اي فهيم ، قابل ، توانمند و بافرهنگ است و به مدد آنچه آموخته وآنچه بشريت امروز از تكنولوژي و ابزار، برآن دست يافته است ، مي تواند و بايد در تمامي شئون، نقشي در خورتوجه و مناسب و بااهميت ايفا كند.
مديريت ، اقتصاد ، فرهنگ ، بهداشت ، فناوري اطلاعات و ارتباطات ، تعليم وتربيت ، صنعت و توليد و دهها زمينه ديگر عرصه‌هايي هستند كه جامعه فرهيخته و انديشمندما بايدبرآن اثر بگذارد و بايد انتظار و توقع داشته باشيم كه اين مهم، به سرانجام مطلوب برسد.
ترقي و تعالي كشورها نه در ابزار و سخت افزار، بلكه درسرمايه انساني آنهاست. هرگز در متون ومنابع وسوابق نمي توان كشوري راسراغ گرفت كه با مردمي سطحي و بي پايه، جاي پايي درمسيرحركت بشريت براي خود باز كرده باشند، به عكس هرجا صحبت از تحولات بشري مي شود به نقش انسان اشاره مي رود . لذا آنچه مايه مباهات مي تواند باشد آن است كه جامعه امروز چه جوان وچه در سنين بالاتر، بيش از تمامي جنبه هاي ديگربه توسعه خود پرداخته و بايد جهان اين را بپذيرد و خودمان آن را باوركنيم و آنچه انتظارداريم بر اين پايه استوار سازيم .
بنابراين بجاست كه به مسيرحركت جامعه ، درانباشت دانش عمومي و رشد علمي و بلوغ عمومي باورداشته باشيم وبپذيريم كه اين جمع به اندازه و درخور، انباني پرتوشه برپشت خوددارد و مي‌تواند مسئوليت هاي اساسي را پذيرفته و براي بناي جامعه مترقي، بنيان و شالوده اي محكم را پايه‌ريزي نمايد.
مديران امروز وآينده از اين جمعند و صنايع و بنگاهها و سازمانها توسط گروههايي از اين دست اداره شده و خواهندشد. حال اگر علاقه‌مندبه آنيم كه دستاوردهاي كوشش عمومي و تمامي ظرفيت انساني به‌كارگرفته شود و حاصل دهد، ضروريست فرصتها فراهم شود. در نهايت به‌نظر مي رسد اين مهم، بيشتر از اقدامات گسترده پيچيده، به نگاهي متعالي ومناسب نيازمند است.