بنگاههاي برتر جهاني (22)

شركت سانيو
(Sanyo Electric)

مسعود بينش

mas_binesh@hotmail.com

شايد مهمترين و اصلي‌ترين ويژگي شخصيتي بنيانگذار شركت سانيو، توشيو ايو را بتوان اين نكته را درنظر گرفت كه با وجود اتفاق ازدواج كونوسوكي ماتسوشيتا بنيانگذار شركت ماتسوشيتا با خواهرش و اشتغال به كار درشركت آنها و همكاري و همراهي در ارتقاي جايگاه شركت ماتسوشيتا، هيچگاه استقلال شخصيت خود را از دست نداد و با وجود بحرانهاي بزرگي كه در زندگي شخصي و كاري برايش پيش آمد، شركت مستقل سانيو را تأسيس كرد. نقش و تاثير عملياتي و مديريتي او تا سال 1947 كه كارخانه هاي سانيو را تأسيس و 1950 كه آن را به شركت تبديل كرد، در شركت ماتسوشيتا انكارناپذير است. اين اعترافي است كه خود ماتسوشيتا كرده است. توشيو ايو با داشتن آن روحيه مصمم و تنوع طلب، گرچه از توليد لامپ‌هاي دوچرخه آغاز كرد، اما بسرعت در حوزه هاي بسيار متنوع لوازم الكتريك خانگي، نيمه‌هاديها و بويژه حوزه فناوري انرژي‌هاي نوين نظير باتريهاي مختلف وارد شد و در اين حوزه اخير جايگاه قابل اعتنايي درجهان به‌دست آورد. سانيو اكنون در آغازين سالهاي هزاره سوم، با انجام پروژه تحول ساختاري و ترسيم چشم‌انداز جديد براي شركت، اميد دارد كه در سال 2010 بتواند جايگاه مناسبي در ميان شركتهاي هم‌طراز كسب كند.

تاريخچه
اين موضوع قابل پيش بيني نيست كه اگر كونوسوكي ماتسوشيتا، كارآفرين بزرگ ژاپني و بنيانگذار و مديرعامل شركت ناسيونال / پاناسونيك، با يكي از خواهران توشيو ايو ازدواج نمي كرد سرنوشت بنيانگذار شركت سانيو، توشيو ايو اكنون چه بود. او به حرف داماد خانواده خود گوش داد و در سال 1917 زماني كه 15 سال داشت، به همراه خواهرش و ماتسوشيتا به اوزاكا رفت و در يك خانه اجاره‌اي به همراه آنان سكني گزيد تا روزها كار كند و شبها به توليد سرپيچهاي لامپ و سوكت‌هاي الكتريك مشغول شود. پس از مدتي، با اجازه و تشويق ماتسوشيتا، تصميم گرفت براي افزايش دانش خود در زمينه الكترومكانيك درس بخواند. دو سال متوالي، عصرها پس از اتمام كار به تحصيل پرداخت. در سال 1920 با موافقت ماتسوشيتا، دفتر فروش محصولات شركت را در توكيو راه انداخت و با استفاده از روش فروش خانه به خانه به توفيق بزرگي دست يافت. توشيو ايو بسرعت مراحل ترقي را در شركت ماتسوشيتا طي مي كرد. در سال 1935 پست‌هاي عالي را در زيرمجموعه‌هاي شركت ماتسوشيتا به عهده داشت. با رياست او بر يكي از اين مجموعه‌ها در سال 1943، او شركت ساخت كشتي راه انداخت و ايده‌اش آن بود كه اجزا را در جا مونتاژ كند. بلافاصله پس از جنگ جهاني دوم به فكر راه انداختن كسب و كار مستقل افتاد. ماتسوشيتا در اين زمينه نيز به او كمك كرد و پيشنهاد داد كه كار توليد لامپ‌هاي روميزي و لامپ‌هاي دوچرخه و چراغ قوه‌هاي خانگي را در يكي ازكارخانه هاي زيرمجموعه شركت او پي بگيرد. اين اتفاق در سال 1947 روي داد و كارخانه هاي سانيو شروع به كار كرد. اولين محصول اين كارخانه ها، توليد انبوه لامپ دوچرخه بود كه توسط دينام دوچرخه روشن مي شد و تحت نام تجاري ناسيونال و توسط شركت ماتسوشيتا فروخته مي شد.
اما مشكلات متعدد و بحرانهاي گوناگون بر سر راه او ظاهر شد. توشيو ايو با اراده اي آهنين مشكلات مربوط به ضعف نور و شكستن كاسه لامپ را به مرور مرتفع كرد. آتش گرفتن كارخانه و خاكستر شدن آن نيز تاثيري بر عزم او در تداوم راهي كه برگزيده بود، نگذاشت. در يكي دو حادثه انفجار و تصادف نيز جان سالم به دربرد. سه سال بعد، در 1950 توشيو ايو شركت سانيوالكتريك را تأسيس كرد و خود به عنوان مديرعامل آن كار را تداوم بخشيد. فرزندش ساتوشي ايو نيز كم‌كم در كنارش قرار گرفت و در مديريت كارخانه به او كمك مي كرد. در سال 1952 اولين مدل راديو از جنس پلاستيك توسط شركت سانيو عرضه شد. سال بعد اولين گام براي الكتريكي ساختن لوازم خانگي ازسوي شركت برداشته و اولين مدل ماشين لباسشويي ارائه شد. قبل از آن نيز مدل صنعتي اين نوع لباسشويي ساخته شده بود. درهمين سال اولين مدل تلويزيون سياه‌وسفيد توسط سانيو ساخته شد. ارتباط خوب سانيو و سوني در پشتيباني از نوار بتاماكس ويدئويي سوني تا اواسط دهه 1980 ادامه داشت. در سال 1956 اولين مدل راديويي ترانزيستوري توليد شد.
سال بعد يخچال و سال پس از آن، تهويه مطبوع و جاروبرقي به محدوده توليدات شركت افزوده شد. در سال سانيو، 1960 اولين مدل ضبط صوت و فريزر و تلويزيون رنگي را به بازار عرضه و در 1961 اولين مركز تحقيق و توسعه شركت را راه‌اندازي كرد و اولين مدل سيستم تهويه مطبوع جدا شونده خانگي را ارائه كرد. در سالهاي بعد، سير توليدات شركت ادامه يافت و سپس اولين مدل آب سردكن، لامپ اضطراري، ريش تراش قابل شارژ، باتري قابل شارژ نيكل – كادميم، اولين مدل مايكروويو تجاري و جاروبرقي با مخزن جداشونده گردوغبار روانه بازار شد. در دهه 1970، شركت، فناوري فراوري ضايعات پلاستيك را توسعه داد. در اين دهه اولين مدل تلويزيون رنگي با كنترل از راه دور، اولين مدل فريزر از نوع جذبي، اولين ماشين بسته بندي اتوماتيك، سيستم رايانه اي براي پذيرش هتل‌ها، ماشين حساب نازك با باتري ليتيم و اولين باتري‌هاي سيليسي خورشيدي توسط شركت عرضه شد و سانيو سرمايه گذاري زيادي در طرح توسعه فناوريهاي انرژي خورشيدي و هيدروژني انجام داد. در دهه 1980، اولين لامپ LED كاملا رنگي، دستگاه پخت الكترومغناطيسي، اولين سلول سوختي اسيدفسفريك، اولين باتريهاي نيكل – كادميمي براي ماهواره‌ها و اولين سيستم فريزر از نوع شيميايي توسط شركت به بازار آمد. در 1989 شعار شركت چنين تعيين شد: ما مراقب انسانها و زمين هستيم. در دهه پاياني قرن پيش نيز سانيو اولين سلول سوختي اسيد فسفريكي قابل حمل را ساخت. همچنين ساخت فريزر با كمترين دماي ممكن درجهان (C 152 - )، اولين دوچرخه الكتريك، دوربين ديجيتال، منبع قدرت 26 هزار كيلوواتي، ماشين لباسشويي فراصوتي، اولين اجاق فولادي ضدزنگ خانگي را نيز انجام داد و به بازار كسب و كار تلفن ماهواره‌اي نيز وارد شد. در سال 2000 همزمان با پنجاهمين سالگرد تأسيس شركت، سانيو با توليد پنج ميليارد باتري نيكل – كادميم برترين توليدكننده اين محصول در جهان محسوب مي شد.
در آغاز قرن جديد، سانيو براي تأمين سيستم باتريهاي هيبريدي نيكل – فلزي خودروهاي هيبريدي با شركت فورد قراردادي منعقد كرد. درهمين سال علاوه بر افتتاح موزه يادبود سانيو، اولين ماشين لباسشويي بدون نياز به شوينده عرضه شد. در سال 2003، سانيو يك شبكه توسعه يافته فناوري را در زمينه محصولاتي نظير ماشين لباسشويي، فريزر، يخچال، تهويه مطبوع و ساير لوازم خانگي با همكاري شركتهاي شارپ، توشيبا و ميتسوبيشي راه اندازي كرد. در سال 2004، يك ميليارد باتري ليتيمي – يوني توسط شركت توليد شد. سال 2005 نيز براي سانيو نقطه عطفي بود، زيرا در اين سال پروژه تحول سانيو اعلام و چشم انداز جديد شركت تعيين شد.

چشم انداز
با اعلام پروژه تحول شركت در سال 2005، چشم انداز جديد سانيو نيز با عنوان THINK GAIA عنوان شد: سانيو با زمين به عنوان يك موجود زنده برخورد مي كند و محصولاتي كاملا همخوان با آن عرضه مي دارد. براي رسيدن به اين مقصود، شركت، يك رويكرد سه وجهي در حوزه هاي زيست‌محيطي، انرژي و سبك زندگي ارائه داده است. درهريك از اين حوزه ها، سانيو، ايده‌هاي سنتي را باز تعريف كرده است و با نگاهي جديد، از منابع متمايز فناوري استفاده مي كند تا بتواند شركت را به سمتي ببرد كه زندگي و زمين را از خود راضي نگه دارد. اين چشم انداز سبب مي شود زميني زيبا براي نسل آينده وجود داشته باشد. هدف سانيو تبديل شدن به شركتي متمايز است كه در زندگي و در اجتماع انساني سهمي ايفا كند.

ارزشها و فرهنگ سازماني
اصول اخلاقي و ارزشهاي شركت سانيو عبارت‌اند از:
1 – صداقت؛ ما با صداقت كار مي كنيم:
- غرور و هيجان؛ احترام به قوانين و قواعد رقابت؛ چشم انداز جهاني.
2 – مشتري‌مداري؛ ما مي خواهيم مشتريان خود را راضي نگه داريم:
- كاري كه انتظارات را برآورده سازد؛ كار با كيفيت بالا؛ كاري كه اعتماد مشتريان را جلب كند.
3 – خلاقيت؛ ما حوزه هاي جديد را بر روي خود مي گشاييم:
- با خلق بازارهاي جديد؛ با سرآمدي و هدف گذاري والا؛ با نوآوري.
4 – اعتماد متقابل؛ ما محيط كاري ايجاد مي‌كنيم كه نقطه نظرات آزادانه طرح شوند:
- با محيط كاري بانشاط و باز؛ با محيط كاري شوق‌انگيز؛ با انجام درست وظيفه.
5 – تعهد اجتماعي؛ما بازده خود را در مديريت كسب و كار و توزيع سود عادلانه به حداكثر مي‌رسانيم:
- با حضور موثر و قوي در اجتماع؛ با گشودگي؛هماهنگ، همخوان با محيط زيست.

تحقيق و توسعه
اولين مركز تحقيق و توسعه شركت در سال 1961 افتتاح شد. مركز توسعه محصول نيز در سال 1970 و مركز تحقيقات انرژي‌هاي نوين براي دستيابي به نسل جديد باتري‌ها در سال 2002 به فعاليت مشغول شد. زمينه‌هاي اصلي تحقيق و توسعه در شركت عبارت است از:
1 – انرژي نرم شامل فناوري سلول‌هاي خورشيدي، باتري‌هاي شيميايي نسل جديد، مواد نوين؛
2 – شبكه و ارتباطات راه دور شامل ارتباطات و توزيع مطمئن و ايمن محتواي ديجيتال؛
3 – دستگاهها شامل دستگاههاي فركانس بالا، سيستم‌ها بر روي يك تراشه، دستگاههاي فوتوني؛
4–مكاترونيك شامل فناوريهاي روبوتيك؛
5 – انرژي حرارتي شامل سلول‌هاي سوختي، فناوري كاربرد CO2 و الكترونيك؛
6 – فناوري زيستي شامل فناوري آبرساني و فناوريهاي محيط زيست؛
7 – ارتباط انساني شامل شبكه هاي خانگي، اطلاعات صوتي، فناوري پردازش عكسها؛
8 – فناوري ديجيتال شامل دوربينهاي ديجيتال و تلفن‌هاي همراه.

منابع انساني
سانيو فلسفه مديريت خود را چنين تعريف كرده است: ما متعهد شده ايم كه به يك مؤلفه ضروري در زندگي مردم سراسر دنيا تبديل شويم. شركت سانيو مي خواهد با توسعه فناوريهاي متمايز و ممتاز و عرضه و ارائه محصولات و خدمات عالي، به شركتي قابل اعتماد و اطمينان تبديل شود و مثل خورشيد، براي همه مردم جهان ضروري جلوه كند. اين سخن برگرفته از كلام بنيانگذار سانيو، توشيو ايو است كه گفته بود: ما مي خواهيم شركتي باشيم كه مثل خورشيد، به سياه و سفيد و هر نژاد و قبيله و سرزمين بتابيم. اسمي نيز كه بنيانگذار شركت انتخاب كرده بود، سانيو به معناي سه اقيانوس است: اطلس، آتلانتيك و هند، يعني همه دنيا.
منابع انساني شايسته در كنار فناوريهاي نوين و محصولات و خدماتي عالي، اصلي‌ترين داراييهاي شركت محسوب مي شود. در سال 2006 تعداد كاركنان شركت به 106389 نفر رسيد كه 53 درصد آنها زن و 47 درصد مرد هستند. از اين تعداد، 60 درصد در آسيا، (32 درصد در ژاپن) و بقيه در اروپا، آمريكاي شمالي و ساير نقاط هستند.
مركز آموزش شركت در سال 1978 در شهر كوبه افتتاح شد. اخيرا شركت براي كاركنان تازه استخدام شده خود شرايط ويژه اي درنظر گرفته است. آنها در يك دوره پنج ماهه در مركزي كه شركت تدارك ديده است، دركنار هم زندگي مي كنند و همه چيز را از نيازمنديهاي اوليه شغلي تا انتظارات سازماني و راه تعالي را ياد مي گيرند. آنها همواره اين سخن بنيانگذار را فراروي خويش مي بينند كه گفته است: شما بايد قلب و روح خود را در انجام وظيفه خويش به كار گيريد. فرق نمي كند كه شما در خط توليد كار كنيد يا در فروش، شما بايد همواره با بالاترين بازده دردسترس باشيد، به روش علمي كار كنيد، دقيق باشيد و بيشترين توجه را به كوچكترين جزئيات كاري معطوف داريد.

فروش
درآمد شركت در سال 2006 به 1/21 ميليارد دلار رسيد و از اين لحاظ در رتبه 300 فهرست 500 شركت برتر جهان جاي گرفت. در حوزه صنعت الكترونيك نيز، شركت در جايگاه 13 و پس از شركتهاي زيمنس، هيتاچي، سامسونگ، ماتسوشيتا، سوني، LG، توشيبا، ميتسوبيشي و شارپ قرار گرفته است.

بنيانگذار
توشيو ايو بنيانگذار سانيو در 1902 در خانواده اي فقير متولد شد. در 13 سالگي پدرش را از دست داد و در مغازه عمويش به كار مشغول شد. پس از ازدواج يكي از خواهرانش با كونوسوكي ماتسوشيتا بنيانگذار شركت ناسيونال / پاناسونيك، به توصيه او به شركتش پيوست تا او را در كسب و كار كوچك وسايل الكتريك خانگي ياري دهد. او در كمك به ماتسوشيتا از هيچ كوششي دريغ نورزيد و پشتكار و استحكام اراده خود را در اين راه نشان داد. زماني كه براي سربازي به شهر داليان چين رفت، عاشق دختر يك مغازه دار تنباكو فروش شد و به او پيشنهاد داد تا مغازه‌اش را دراختيار فروش محصولات ماتسوشيتا قرار دهد. اما او نپذيرفت و آن وصلت سرنگرفت. 70 سال بعد يكي از شعبه‌هاي اصلي سانيو در شهر داليان چين تأسيس شد. پس از برگشت به ژاپن ازدواج كرد، اما خيلي زود همسرش فوت كرد و بحرانهاي فردي و كاري طاقت فرسايي براي او پيش آمد كه با عزم و اراده قابل تحسين همه را پشت سر گذاشت. پس از جنگ جهاني دوم، كسب و كار خود را با صلاحديد ماتسوشيتا جدا و شركت سانيو را تأسيس كرد. وقتي در 1947 اولين كارخانه اش را در زمينه توليد لامپ‌هاي دنياي دوچرخه راه انداخت، خطاب به كاركنان محدودش گفت: اگر تصور كنيم كه نيمي از مردم دنيا دوچرخه سوار مي شوند، بيش از يك ميليارد مشتري خواهيم داشت. پس تقاضا براي اين محصول زياد است. رؤياي من آن است كه نيمي از تمام دوچرخه‌هاي جهان از لامپ‌هاي ما استفاده كنند. توشيو ايو در 1968 درگذشت. ماتسوشيتا در جريان بزرگداشت او گفت: من بيش از هركس ديگر با او زندگي كرده ام؛ از 14 سالگي كه مدرسه را ترك گفت و نزد من شروع به كار كرد. او يك روحيه فوق‌العاده قوي داشت. همه چيز شركت ماتسوشيتا نتيجه كار سخت توشيو است، زماني كه با شركت ما كار مي كرد.

آينده
سانيو در سال 2005، پروژه تحول شركت و چشم انداز جديد خود را اعلام كرد. پورتفوي كسب و كار سانيو براي سال 2010 عبارت است از:
- كسب مزيت رقابتي در بازار؛
- رشد پايدار در بازار؛
- توانايي پايدار نگهداشتن سود؛
- كسب فناوريهاي نوين؛
- كسب ظرفيتهاي بازار؛
- تجديد ساختار؛
- افزايش ظرفيتهاي حرفه اي‌گري.
تحول ساختاري شركت شامل سه مرحله آماده سازي، تجديد ساختار و رشد است. مديرعامل جديد شركت سي ايشيرو سانو كه چندماهي است به اين سمت برگزيده شده است، مي گويد: قصد دارم تمامي كاركنان را درجهت واحدي حركت دهم تا بتوانند توقعات سهامداران را برآورده سازند و ارزشهاي سازماني را ارتقا دهند. آنها را تشويق مي كنم كه هريك مستقل عمل كنند و تحول ساختاري را به انجام رسانند.

منابع

1 - www. sanyo. com
2 - www. fortune.com