دكتر مشايخي در تحليل خود از فضاي صنعت در كنفرانس بين‌المللي مديريت گفت:

قيمت‌تمام شده بالا
مهمترين چالش صنعت كشور

يكي ديگر از مهمترين بخشهاي كنفرانس بين‌المللي مديريت، بخشي بود كه اساتيد دانشگاه و فعالان آكادميك اين حوزه به بيان مسائل وتحليل شرايط پرداختند. در همين ارتباط دكتر مشايخي، دبير برگزاري اين كنفرانس، در جلسه افتتاحيه به بررسي روندهاي اجرايي و علمي برگزاري پنجمين دوره كنفرانس بين‌المللي مديريت پرداخت و پس از آن در يك سخنراني به بررسي رشد و افول بنگاههاي صنعتي در ايران پرداخت.

آسيب‌شناسي صنعت
رئيس دانشكده اقتصاد و مديريت دانشگاه صنعتي شريف، سخنان خود را اين‌گونه آغاز كرد: با تحليل شرايط صنايع كشور به نظر مي‌رسد كه صنايع ما به يك بيماري دچار شده‌اند. واحدهايي دربخش صنعت ايجاد مي‌شود وپس‌از مدتي كه باشور و هيجان كار خودرا شروع مي‌كنند، روبه افول مي‌گذارند و كم‌كم از صحنه خارج مي‌شوند.
مشايخي در همين ارتباط ادامه داد: به هريك از صنايع كشور كه بنگريم، كم وبيش با اين مشكل مواجهند. به عنوان نمونه در صنعت نساجي بعضي از كارخانه ها يا واحدهاي توليدي آن به ورشكستگي رسيده‌اند. يا صنايع توليد لوازم‌خانگي نيز در برخي موارد به سرنوشتي مشابه مبتلا شده‌اند. كارخانه هايي چون، ارج يا آزمايش كه درحال حاضر خبري ازآنها نيست و نقش بسيار كمرنگي در بازار ايفا مي‌كنند. همچنين كارخانه هاي بسياري با سرمايه‌گذاري‌هاي كلاني شروع كردند، به توليد رسيدند و اينك با زحمت بسيار درحال رقابت با خارجيها هستند. صنايع لاستيك ازاين جمله‌اند و به سختي با لاستيكهاي وارداتي رقابت مي‌كنند و اين امر در ارتباط با صنايع الكترونيكي كه بازار خود را به محصولات چيني و كره‌اي واگذار كرده‌اند نيز مصداق دارد، حتي بازار محصولاتي مانند كفش نيز از اين امر مصون نمانده‌اند، كفش ملي كه روزگاري در سطح بازارهاي بين‌المللي كار مي‌كرد، هم‌اكنون به زحمت بازار داخلي خود را مديريت مي‌كند و جايگاه ارزشمند خود را به رقباي خارجي واگذار كرده است.
وي در تحليل اين شرايط گفت: يكي از مهمترين ضعفهاي صنايع ما اين است كه قيمت تمام‌شده محصولات بسيار بالاست، همچنين توان توليدي كارخانه ها پائين است واكثر آنها با نيمي از ظرفيت توليد خود درحال كار هستند، چراكه بازار فروش داخلي يا خارجي براي محصولات خود ندارند.
مشايخي، در ادامه تاكيد كرد: اگر مي‌خواهيم اين شرايط را تحليل كنيم، بايد به دو عامل توجه كنيم. نخست اينكه بايد محيط صنعتي يا عوامل محيطي كه خود متاثر از روابط بين‌الملل،‌ فضاي اجتماعي و سياسي كشور وحتي فرهنگ جامعه هست را بشناسيم و سپس به موضوع مديريت و سياستگذاري در بخش صنعت توجه كنيم؛ چون اين دو عامل بي‌ترديد مي‌توانند تاثير زيادي روي كاركرد و محيط صنعت ما داشته باشند.
وي در ادامه به بررسي ساير مشكلات احتمالي صنايع پرداخت و گفت: در بخش صنعت ما مشكلات ديگري مانند مقررات دست و پاگير دولتي، سازوكارهاي نامناسب بازار، تورم، نرخ بهره بين‌المللي و... نيز مشاهده مي‌شود، اما اگر بخواهيم تنها مشكلات برون صنعت را موردتوجه قرار دهيم، بي‌ترديد هيچگاه نمي‌توانيم موفق شويم، بنابراين بايد به مسائل از زاويه درون صنعت نيز بپردازيم و چه بسا كه اگر در سالهاي گذشته اين مشكلات هم حل مي‌شد، باز هم ما نمي‌توانستيم اميدوار به شكل‌گيري يك صنعت پويا باشيم كه همه اين عوامل نشان مي‌دهد ما بايد به مسائل درون صنعت توجه داشته باشيم.
سخنران با ادامه مطلب در همين ارتباط گفت:. هنگام آسيب شناسي درون صنعت نيز، به مولفه‌هاي زيادي برخورد مي‌كنيم، اما چند مشكل در راس اولويتها قرارد دارد. از جمله اينكه مي‌توان به ضعف نوآوري در صنعت و مديريت مشتري اشاره كرد. بيماري اصلي صنايع ما اين است كه دربهره‌برداري از مديريت مشتري و نوآوري كم‌توان هستند و تحقيق و توسعه مغفول مانده است.
وي تاكيد كرد: سازمانها نمي‌توانند رشد كنند، مگر، امواج بلندمدت و ريشه‌دار تحقيق و توسعه را مدنظر قراردهند. هرچه درصد تامين منابع مالي تحقيق توسط صنايع بالاتر باشد، توسعه بيشتري ايجاد كرده‌ايم. كشورهايي چون: ژاپن، فنلاند و آمريكا بيشترين ميزان پرداخت براي تحقيق را هزينه مي‌كنند و بديهي‌است كه در رتبه‌هاي نخست توسعه صنعتي قراردارند.
مشايخي در پايان تاكيد كرد: البته ما هم در سالهاي اخير در زمينه‌ صنايع موشكي و دانش هسته‌اي پيشرفت خوبي را داشته‌ايم كه اگر به اين مساله نيز با دقت توجه كنيم، متوجه مي‌شويم كه پيروزي در اين عرصه ها نيز مرهون تحقيق و توسعه بوده است؛ يعني با ايجاد انگيزه و پرداخت هزينه‌هاي تحقيق توانسته‌ايم در اين بسترها فرصتهاي نو و نوآورانه ايجاد كنيم.
در بخش اساتيد دانشگاهي، صاحبنظران ديگري نيز در اين كنفرانس به ارائه مطلب پرداختند. دكتر سهراب‌پور رئيس دانشگاه صنعتي شريف در جلسه افتتاحيه اين كنفرانس سخنراني كرد و هرچند كوتاه و موجز سخن گفت، اما به يك نكته مهم اشاره كرد. او در سخنانش تاكيد كرد كه تاكنون نظريه‌هاي مختلفي در ارتباط با خصلتي بودن يا آموزشي بودن مديريت بيان شده است، اما تا زماني كه نپذيريم كه در بسياري ابعاد مي‌توان مديريت را آموزش داد و آن را تعالي بخشيد، نمي‌توانيم به بسط دانش مديريت كمك كنيم. وي همچنين ابراز اميدواري كرد كه اين كنفرانس تبديل به بستري براي اين موضوع شود.
همچنين در اين كنفرانس اساتيدي مانند دكتر الواني، دكتر نيلي، دكتر فقيهي، دكتر آذرهوش، دكتر ابوالعلايي و ... از جمله اساتيد مطرح مديريت بودند كه مطالب خود را ارائه كردند.

بيماري اصلي صنايع ما اين است كه دربهره‌برداري از مديريت مشتري و نوآوري كم‌توان هستند و تحقيق و توسعه مغفول مانده است.

نوآوري و توسعه
در بخش اساتيد خارجي نيز، هر چند امسال كنفرانس بين‌المللي مديريت، كمتر توانسته بود تنوع لازم را پوشش دهد، اما برخي از ايرانيان مقيم خارج از كشور و چند استاد خارجي به ارائه مطلب پرداختند.
دكتر حميد نوري يكي از اين سخنرانان اظهارات خود را با موضوع نقش نوآوري در توسعه شرق آسيا ارائه كرد. وي در اين سخنراني كه در جلسه افتتاحيه ارائه شد، به موضوع «نوآوري» پرداخت.
نوري، در بخشي از سخنان خود در اين ارتباط گفت: كشورهاي شرق آسيا، در اين سالها توانسته‌اند به پيشرفتهاي خوبي در حوزه فناوري و صنعت دست پيدا كنند كه مهمترين نماد آن كشور چين است. به عنوان نمونه، اگر تنها بخواهيم از يك كمپاني چيني نام ببريم، از حائر مي‌توانيم سخن بگوييم كه تنها در سال 2006 بيش از 14ميليارد دلار فروش داشته است، همچنين آمار و ارقام بيانگر آن است كه چين در سال 2005 بيش از 200ميليارد دلار كالا صادر كرده است.
اين استاد ايراني مقيم كانادا در ريشه‌يابي اين مساله گفت: مديريت تحقيق و توسعه (R&D) مهمترين عاملي بوده است كه چين را تبديل به يك كشور پيشتاز كرده است. هم‌اكنون آمارها و ارقام بيانگر آن است كه 34/1درصد از GDP چين صرف تحقيق و توسعه مي‌شود، اين در حاليست كه اين رقم در سال 1971تنها 7/0درصد بوده است، ضمن اينكه بايد درنظر بگيريم كه باتوجه به رشد GDP چين در اين سالها، اين روند افزايش بسيار مبلغ قابل‌توجهي را دربر خواهد گرفت.
وي همچنين به بيان آمار و ارقام ادامه داد و گفت: چين تا پيش از سال 2004 به لحاظ تعداد مقالات ثبت شده در ژورنال‌هاي بين‌المللي رده پانزدهم را در اختيار داشت، اما با ده پله صعودر در اين سال، توانست به رتبه پنجم برسد، ضمن اينكه بايد در نظر داشته باشيم كه به دليل حاكميت زبان انگليسي در ژورنال‌هاي بين‌المللي، ارائه مقاله براي بسياري از پژوهشهاي اين كشور كمي مشكل به نظر مي‌رسد.
نوري در بخش ديگري از سخنان خود به يك نكته جالب اشاره كرد و گفت: برخلاف آنكه در بسياري از كشورها، روي صنايع كوچك و متوسط چين مانند كفش، كيف، البسه و... تمركز مي‌شود، چيني‌ها رويكردشان را بر روي فناوري‌هاي نوين متمركز كرده‌اند، تا جايي كه 30درصد صادرات چين، را فناوري‌هاي نوين دربر مي‌گيرد و باتوجه به حجم سرمايه‌گذاري صورت‌گرفته در اين كشور در حوزه فناوري‌هاي نوين انتظار مي‌رود كه اين رقم همه ساله نيز افزايش پيدا كند.
وي همچنين ادامه داد: چيني‌ها علاوه بر اينكه به اين نتيجه رسيده‌اند كه مسير توسعه‌شان را بايد بر بستر تحقيق و توسعه پيش ببرند، همچنين اين امر در تعامل مستمر با نظام بين‌الملل پيش برده‌اند. بنابراين چيني‌ها در تحقيق و توسعه با ساير كشورها كار مشترك انجام مي‌دهند و به نوعي سرمايه‌گذاري خارجي در اين زمينه را در خدمت اهداف خود به كار گرفته‌اند.
نوري در پايان سخنان خود تاكيد كرد: يكي از مهمترين رمزهاي موفقيت چين در نظام نوآوري، به فرآيند تحقق آن مربوط مي‌شود. هميشه ادعاي ما اين بوده است كه نوآوري از كالا شروع مي‌شود و به پروسه ختم مي‌شود، اين فرايند همان كپي برداري است كه هيچگاه نيز نتوانسته است موفق باشد، اما مهم اين است كه چيني‌ها اين فرآيند را به صورت برعكس دنبال كردند، يعني نوآوري را از پروسه شروع كردند و به محصول ختم كردند و به نوعي هندي‌ها نيز همين سياست را در پيش گرفتند و در اين زمينه توانستند موفقيت‌هايي كسب كنند.